nieuws - 19 juli 2023

Heerlijk vervelen deze zomervakantie

In de Tubantia van 8 juli, een beetje weggestopt onder aan pagina 15, stond een artikel dat mijn interesse wekte. ‘Burn outs bij jongeren’ heette het artikel en het was geschreven door Lieke Wolfraad, bewegingswetenschapper. De auteur vroeg zich af ‘Hoe het toch mogelijk is dat zoveel jonge medewerkers een burn-out krijgen, terwijl ze niet eens hard werken?’ Volgens de auteur had dat onder meer te maken met de misvatting over de (heilige) werk-privé balans. Jongeren denken dat werk energie kost en dat ze dat in privétijd weer opladen, maar dat is niet altijd het geval. Je werk kan energie geven en je privéleven kan je ‘leegzuigen’.

Koesteren van vrije tijd

Allereerst wil ik zeggen dat ik veel jongeren ken die heel hard werken, dus laat daarover geen misverstand bestaan. Maar ik merk inderdaad dat jongeren, meer dan toen ik zo’n 30 jaar geleden begon met werken, de werk-privébalans belangrijk(er) vinden. Veel jonge collega’s koesteren hun vrije tijd en willen vaak minder dan 40 uur/week werken. Maar deze trend bestaat niet alleen onder jongeren, maar is volgens mij al een breed maatschappelijke trend, waarbij uiteraard onze vrijtijdseconomie welig tiert.

Kortere werkweek?

Wist u overigens dat pas vanaf 1961 de 40-urige werkweek geleidelijk werd ingevoerd? Vervolgens werd vanaf de tweede helft van de jaren 70 door de vakbeweging gestreefd naar de invoering van een 35-urige werkweek om zo meer mensen aan het werk te kunnen helpen. Dit is niet gelukt, maar in plaats daarvan werd andere regelingen ingevoerd zoals bijvoorbeeld de regeling voor ‘vervroegde uittreding’ (VUT, tot 2005), glijdende werktijden en de mogelijkheid van werken in deeltijd. Later werden in veel Cao’s de standaard werkweken verkort tot bijvoorbeeld 36 uur/week. Inmiddels lopen er experimenten met de invoering van een 4-daagse werkweek mét behoud van salaris. Uit een groot Brits experiment door de Universiteit van Cambridge onder zo’n 61 bedrijven blijkt dat dat mogelijk is mét behoud van productiviteit.

Invulling van de volle 24 uur

Maar even terug naar het artikel uit de Tubantia. Volgens de schrijver heeft welzijn niet alleen te maken met werkdruk (en de arbeidsduur), maar met de volledige 24 uur die in een dag zitten. En eerlijk gezegd herken ik dat wel, niet alleen bij jongeren, maar ook bij mijn generatie. Steevast vragen we op maandagochtend aan ons naaste collega’s ‘Hoe was je weekend’, om soms beschamend te moeten toegeven dat je eigenlijk het hele weekend niets hebt uitgevreten. Onze vrije tijd moet vooral goed gevuld zijn met sociale ontmoetingen, concerten en festivals, stedentrips en sportieve aangelegenheden. Soms hebben collega’s zulke drukke weekenden, dat ik al moe word van het luisteren naar de verhalen. Laatst hoorde ik zelfs iemand verzuchten heimwee te hebben naar ‘de coronatijd’ want toen waren er niet zoveel sociale verplichtingen. Blijkbaar is ‘flink gevulde’ vrije tijd niet altijd een eigen keuze.

Terug naar de essentie

Ook ik ben in het verleden een tijdje ‘overwerkt’ geweest en zei tegen mijn bedrijfspsychologe: ‘Hoe kan dit nou? Ik heb zo’n leuke baan!’ Waarop zij antwoordde: ‘Van leuk werk word je ook moe!’ En daarbij is de definitie van werk niet persé datgene dat je betaald doet. Van haar leerde ik om goed bij te houden welke activiteiten me dagelijks energie kostte en wat energie opleverde, niet alleen op mijn werk maar ook privé. Inspanning en ontspanning moet elkaar immers goed afwisselen. Ik kwam toch op confronterende bevindingen en inzichten. Bevindingen die sterk persoonsafhankelijk zullen zijn. Maar ook ik heb mezelf schuldig gemaakt aan een teveel gevulde privé-agenda en vermoeiende stedentrips. Dus deze vakantie doen we het eens helemaal anders: Er gaat geen wekker, er is niets gepland, ik ga heerlijk met een goed boek onder de parasol en wie weet…… misschien ga ik mij wel heerlijk vervelen! Fijne vakantie allemaal!