nieuws - 15 oktober 2024

Box 3 Nieuws – oktober 2024

Het Ministerie van Financiën heeft een handleiding gepubliceerd waarin staat hoe de Belastingdienst om zal gaan met aanslagen en bezwaarschriften inkomstenbelasting tegen de Box 3-heffing over de jaren 2017 tot en met 2023. Om het wat toegankelijker te maken hebben wij voor de jaren 2017 tot en met 2020 stroomschema’s gemaakt.

 

Wat is de stand van zaken?

• In Box 3 werden bezitters van vermogen tot en met 2016 aangeslagen voor een fictief (forfaitair) rendement. Dit rendement was altijd 4% van de belastbare grondslag, dat is het saldo van totaal bezit en schuld, minus de belastingvrije voet. Dit stelsel noemen we voor het gemak even ‘Box 3 oud’.
• Op 24 december 2021 heeft de Hoge raad beslist dat dit stelsel in strijd is met de regels van het Europese Recht, omdat daardoor door de belastingdienst meer rendement kan worden belast, dan er werkelijk is behaald.
• Naar aanleiding van deze uitspraak heeft het Ministerie van Financiën een nieuw Box 3-stelsel geïntroduceerd, waarbij het vermogen in drie categorieën wordt onderverdeeld. Dit stelsel wordt het ‘Rechtsherstel-stelsel’ genoemd. Dit stelsel deelt het vermogen op in bank- en spaartegoeden, overig vermogen en schulden, die alle drie hun eigen forfaitaire rendement kennen. Dit stelsel kan gehanteerd worden vanaf 2017.
• Ook dit stelsel is dit jaar door de Hoge Raad naar de prullenbak verwezen, omdat ook onder dit stelsel rendementen kunnen worden belast die niet behaald zijn. De Hoge Raad heeft in arresten van 6 juni en 14 juni 2024 aangegeven dat een belastingplichtige de mogelijkheid moet hebben om belasting te betalen over het werkelijke rendement, als dat lager is dan het forfaitaire rendement. De bewijslast van dit lagere rendement legt onze hoogste rechter bij de belastingplichtige neer.
• Ook heeft de Hoge Raad in zijn uitspraken aanwijzingen gegeven wat hij vindt dat onder het werkelijk rendement valt. Naast Box 3 oud en het Rechtsherstel-stelsel is er dus nu ook het systeem van het werkelijk rendement.

Cherry-picking

Een belastingplichtige mag in beginsel kiezen volgens welk stelsel zijn of haar inkomsten uit sparen en beleggen worden belast. Daarbij kies je natuurlijk dat stelsel dat het beste, meest gunstige, resultaat geeft. Maar….. hoe dan?

Welke stelsels?

Een belastingplichtige mag voor de jaren 2017 tot en met 2024 kiezen volgens welk stelsel het inkomen uit sparen en beleggen moet worden belast. Let op: De keuze geldt echter voor het hele vermogen. Je kunt niet voor de spaargelden opteren voor het werkelijk rendement-stelsel en voor de aandelen en het onroerend goed voor één van de forfaitaire stelsels.

Hieronder zie je de stelsels en in welke jaren deze zouden kunnen worden toegepast.

Kan ik dat nog met terugwerkende kracht toepassen voor de jaren 2017 tot en met 2020?

Dat hangt ervan af. De Belastingdienst heeft per belastingjaar aangegeven of er nog een mogelijkheid bestaat om de belastingaanslag te laten herzien als het werkelijke rendement lager was dan het oude Box 3 – rendement of het Rechtsherstel-rendement.

Voor jaren 2017 tot en met 2020 moet je tijdig bezwaar hebben gemaakt tegen de belastingaanslag over die jaren, en of je, als een vermindering is toegekend op grond van het Rechtsherstel-stelsel, een zogenaamd verzoek tot ambtshalve vermindering hebt gedaan. Wij kunnen ons voorstellen dat je het spoor inmiddels kwijt bent.

Om er een beetje structuur in te brengen hebben wij per jaar een stroomschema gemaakt.
Box 3 stroomschema 2017
Box 3 stroomschema 2018
Box 3 stroomschema 2019
Box 3 stroomschema 2020

Onze inschatting voor 2017-2020

Onze inschatting is dat voor de jaren 2017 tot en met 2020 alleen mensen met een effectenportefeuille nog een voordeel kunnen halen als het werkelijke rendement belast wordt, en wel over de jaren 2018 en mogelijk ook 2020, omdat dat slechte beursjaren waren. In het werkelijk rendementstelsel kan rekening worden gehouden met het verlies op de effectenportefeuille. Omdat we winsten en verliezen in Box 3 per jaar bekijken kan dat tot een voordeel leiden. Check onze stroomschema’s om te bekijken of het nog mogelijk is om terug te komen op de jaren 2018 en 2020.

En hoe zit het vanaf 2021?

De definitieve aanslagen voor de belastingjaren vanaf 2021 zijn voor belastingplichtigen met Box 3 vermogen door de belastingdienst aangehouden in afwachting van de ontwikkelingen. Voor al deze jaren is dus nog bezwaar mogelijk en daardoor staan alle rechtsmiddelen nog open. Vanaf het belastingjaar 2021 heeft de Belastingdienst aangekondigd dat iedere belastingplichtige met Box 3 vermogen medio 2025 een formulier toegezonden krijgt waarin het werkelijk rendement kan worden aangegeven, als dat lager is dan het forfaitaire Rechtsherstel-rendement. Daar hoeft door de belastingplichtige op dit moment verder geen actie voor te worden ondernomen.

Maar wat is nu werkelijk rendement?

En daar schuilt nog wel één grote adder onder het gras. De Belastingdienst gaat nu aanslagen 2021 (en heel misschien ook voor 2020, als die nog niet zijn opgelegd) opleggen en stuurt daarbij briefjes dat je verder niets hoeft te doen. Je kunt het formulier dat medio 2025 op de mat valt rustig afwachten.

Het kan echter zijn dat jouw idee van werkelijke rendement niet aansluit bij de definitie die de Hoge Raad eraan heeft gegeven en die door het Ministerie van Financiën wordt uitgewerkt op basis van de aanwijzingen van de Hoge Raad.

Als je geen bezwaar aantekent, betekent dat automatisch dat je je neerlegt bij de definitie van werkelijk rendement die de Hoge Raad en ook de Belastingdienst eraan hebben gegeven. Zie hier de bijlage: Wat is het werkelijk rendement in Box 3

Wil je een kans houden om dat ter discussie te stellen, dan moet je zorgen dat er tijdig een bezwaarschrift wordt ingediend, dat wil zeggen binnen zes weken na dagtekening van de aanslag.

Wat precies werkelijk rendement is, dat wil zeggen wat er onder valt maar wat ook niet, hebben wij uiteen gezet in de bijlage hierboven.

Een ezel stoot zich in het gemeen nooit tweemaal aan dezelfde steen – de toekomst van Box 3.

Het Ministerie van Financiën werkt aan het derde stelsel en zegt dat dit nieuwe stelsel in 2027 klaar is. Dit stelsel moet niet alleen aan de eisen van de Hoge Raad voldoen, maar ook in de automatiseringssystemen van de belastingdienst passen. Daarvoor is nodig dat bijvoorbeeld banken en vermogensbeheerders de juiste informatie tijdig naar de belastingdienst sturen. En je weet ongetwijfeld hoe het momenteel met de automatisering van de dienst is gesteld.