“Het is makkelijk en snel schakelen”

Gedachtegoed van de vrije school
In 1923 wordt in Den Haag de eerste Nederlandse vrijeschool opgericht, geïnspireerd door de ideeën van Rudolf Steiner (1861-1925), grondlegger van de antroposofie. Vrijescholen stemmen hun lesstof af op de ontwikkelfase waarin kinderen zich bevinden. Zo is er in de eerste zeven jaar veel aandacht voor bewegend leren en wordt er de tweede zeven jaar gefocust op het ontwikkelen van gevoel en beleving. Doel van dit gedachtegoed is dat kinderen zich op hun 18e hebben ontwikkeld tot individu met een vrije keuze. In 1932 volgt in Zeist de Zeister Vrije School, opgericht door Bernard Lievegoed. Anno nu is De Zeister Vrije School een stichting waaronder drie vrijescholen in Zeist vallen.

Coöperatieve samenwerking
Met andere onderwijsinstellingen is al langer samenwerking, maar in eerste instantie nog niet op bestuurlijk niveau. Tot een paar jaar geleden, wanneer de wens wordt uitgesproken om dat wel te doen. Aangezien een fusie van meerdere stichtingen niet de beste optie lijkt te zijn, wordt in 2019 gekozen voor de oprichting van een coöperatie. Naast de Zeister Vrije School nemen ook BSO De Bosplaats uit Zeist en de Vrije School Amersfoort hieraan deel. Sinds 1 januari 2020 is Harry Gubbels bestuurder van deze Coöperatieve vereniging kindcentrum Midden-Nederland.

Harry werkt al bijna zijn gehele loopbaan binnen het vrijeschool onderwijs. Na een vrije basisschool in Eindhoven werkt hij op een vrije middelbare school in Den Haag en vervolgens bijna dertien jaar als directeur op de vrijeschool in Nijmegen. Harry: “Vaak wordt gedacht dat het woordje ‘vrij’ uit vrijescholen betekent dat kinderen hier alles mogen doen wat ze willen. Terwijl vrijescholen juist enorm gestructureerd zijn. Achter alles wat we doen zit namelijk een bepaald idee.” De focus op het ontwikkelen van een vrije keuze ervaart Harry zelf ook, vertelt hij lachend. “Mijn vrouw en ik zijn vrij links georiënteerd en al onze kinderen zitten op een vrijeschool. Toch werd mijn zoon van 18 laatst lid van de VVD. Daar kan je als ouders natuurlijk van balen, maar het is wel het perfecte voorbeeld dat hij zelf een vrije keuze heeft gemaakt.”

De kennismaking met Eshuis Accountants en Adviseurs
In zijn vorige functie had Harry weinig te maken met de accountant. “Ik was toen directeur van een school, dus ik had weinig te maken met de jaarrekening. Als bestuurder van een coöperatie heb ik dat natuurlijk wel. Gelukkig is Gert-Jan Oude Voshaar (partner bij Eshuis Accountants en Adviseurs) al zeven jaar met de verschillende stichtingen verbonden.” Begin dit jaar verhuist de coöperatie mee met Gert-Jan naar Eshuis Accountants en Adviseurs.

Maar niet alleen Gert-Jan is een constante factor. Harry: “Naast dat we dezelfde accountant hebben zit ook iedere stichting bij hetzelfde administratiekantoor en dat is wel zo fijn. Omdat we niet gefuseerd zijn, heeft iedere stichting namelijk een eigen jaarrekening. Doordat we dezelfde accountant en hetzelfde administratiekantoor hebben kunnen we makkelijk en snel schakelen.”

Groeipotentie
Over de toekomst van het vrijeschool onderwijs in het algemeen is Harry positief. “Vrije school onderwijs is een van de weinige onderwijsvormen die op het moment groeit. We zijn ook echt niet langer van die geitenwollensokkentypes zoals mensen dat soms nog steeds denken. En we merken gelukkig dat er steeds meer ouders zijn die ook meer willen voor hun kind dan alleen rekenen en taal.” Toch is het niet zo dat er zomaar overal vrijescholen bij komen. Harry: “Er is zeker wel groeipotentie, maar we willen alleen maar een school stichten op de juiste gronden. En dus moet het initiatief vanuit de ouders komen. Een bestaande school omwisselen naar het vrije school onderwijs kan niet zomaar, daarvoor is de denkwijze vaak te verschillend van reguliere scholen. En daarbij kan je ook niet van een heel docententeam verwachten dat ze hun denkwijze in één keer aanpassen.”

Hoe de coöperatie zich gaat ontwikkelen moet de toekomst uitwijzen. Harry: “Het afgelopen anderhalf jaar heeft echt vol in het teken gestaan van crisismanagement rondom Covid 19 en eigenlijk zijn we daar nog steeds mee bezig. Maar nu kunnen we ons ook voorzichtig weer richten op de toekomst van de coöperatie en het vinden van nieuwe leden.” Of een coöperatie wel de beste vorm is voor de huidige samenwerking, moet ook nog blijken. Harry: “We zijn nu echt bezig om dat juridische stuk goed te krijgen. Wellicht dat daar ook nog een rol kan liggen voor Eshuis.”

Meer weten over het Antroposofisch kindcentrum Midden Nederland?

Harry Gubbels
www.zeistervrijeschool.nl